Điện Kremlin vừa đưa ra lời cảnh báo đanh thép đối với Armenia về việc quốc gia này có thể mất đi mức giá khí đốt “vô cùng hấp dẫn” từ Nga nếu quyết định rời bỏ tiến trình hội nhập với Moscow. Động thái răn đe kinh tế này diễn ra ngay trước thềm chuyến thăm chính thức của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tới Armenia, đánh dấu một nấc thang căng thẳng mới trong bối cảnh quốc gia vùng Caucasus đang nỗ lực xoay trục ngoại giao hướng về Liên minh Châu Âu (EU).
Áp lực kinh tế từ Điện Kremlin và phản ứng của Armenia
Mối quan hệ đồng minh truyền thống giữa Nga và Armenia đang đối mặt với những rạn nứt sâu sắc khi Moscow bắt đầu sử dụng quân bài năng lượng để gây áp lực lên chính trường Yerevan.
Lời răn đe về cấu trúc giá thị trường từ Moscow
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định mức giá ưu đãi đặc biệt hiện tại chỉ dành riêng cho các quốc gia thành viên nằm trong các liên minh kinh tế do Nga dẫn đầu. Ông nhấn mạnh rằng nếu Armenia lựa chọn các khuôn khổ hội nhập khác, cấu trúc định giá sẽ hoàn toàn thay đổi và áp dụng theo cơ chế thị trường khốc liệt.
Để làm rõ sự chênh lệch này, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng chỉ ra rằng Yerevan chỉ phải trả 177,50 USD cho 1.000 mét khối khí đốt từ Nga, trong khi mức giá này tại thị trường châu Âu lên tới hơn 600 USD. Sự cách biệt khổng lồ này là yếu tố khiến nền kinh tế Armenia phụ thuộc chặt chẽ vào nguồn cung của Moscow.
Lập trường cân bằng của Bộ Ngoại giao Armenia
Trước những tuyên bố cứng rắn từ phía Nga, Ngoại trưởng Armenia Ararat Mirzoyan đã lên tiếng xoa dịu tình hình khi khẳng định nước này không có ý định cắt đứt các mối liên kết chính trị và kinh tế cốt lõi với Moscow. Chính phủ Armenia tuyên bố vẫn sẽ nỗ lực duy trì và duy trì chiều sâu mối quan hệ bình thường với Nga, bất chấp các bước đi tiếp cận phương Tây.
Biến động địa chính trị và chuyến thăm chiến lược của Ngoại trưởng Mỹ
Sự rạn nứt giữa Nga và Armenia đã mở ra cơ hội để Mỹ và các đối tác phương Tây gia tăng ảnh hưởng chiến lược tại khu vực Nam Caucasus.
Ý nghĩa chuyến công du của Ngoại trưởng Marco Rubio
Theo thông báo từ Bộ Ngoại giao Mỹ, Ngoại trưởng Marco Rubio có lịch trình làm việc trực tiếp với Ngoại trưởng Armenia tại Yerevan. Trọng tâm của chuyến thăm này là việc hai quốc gia sẽ cùng tham dự lễ ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) quan trọng. Dù các chi tiết cụ thể chưa được tiết lộ, động thái này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Washington trong việc hỗ trợ Armenia đa dạng hóa các mối quan hệ quốc tế và giảm bớt sự phụ thuộc vào Nga.
Vết thương Nagorno-Karabakh và sự xoay trục sang EU
Mối quan hệ giữa Armenia và Nga — quốc gia vốn duy trì nhiều căn cứ quân sự tại đây — đã trở nên gay gắt kể từ sau sự kiện Azerbaijan dùng vũ lực kiểm soát hoàn toàn vùng ly khai Nagorno-Karabakh vào tháng 9 năm 2023. Yerevan cáo buộc lực lượng gì gìn hòa bình của Nga tại khu vực đã không có động thái can thiệp hiệu quả để bảo vệ người gốc Armenia.
Hệ quả là Armenia đã thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình xích lại gần Liên minh Châu Âu (EU), bao gồm việc thông qua điều luật vào năm ngoái nhằm chính thức kích hoạt lộ trình gia nhập khối liên minh này.
Tác động của cuộc bầu cử nghị viện đối với tương lai năng lượng Armenia
Cuộc chiến ngoại giao và năng lượng hiện tại đang đẩy chính trường Armenia vào một giai đoạn phân hóa sâu sắc trước thềm bước ngoặt chính trị lớn.
Can thiệp định hướng từ nhà lãnh đạo Nga
Tổng thống Vladimir Putin đã đưa ra quan điểm cho rằng sẽ là “hợp lý” nếu Armenia tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý công khai về nguyện vọng gia nhập EU của người dân. Đây được xem là bước đi chiến thuật nhằm buộc chính phủ Armenia phải đối diện với áp lực trực tiếp từ dư luận trong nước về những tổn thất kinh tế nếu mất đi nguồn năng lượng giá rẻ từ Nga.
Cuộc đối đầu cân não tại cuộc bầu cử tháng Sáu
Mọi sự chú ý hiện đang đổ dồn vào cuộc bầu cử nghị viện diễn ra vào tháng 6 sắp tới. Đây sẽ là cuộc đối đầu trực diện giữa đảng cầm quyền của Thủ tướng Nikol Pashinyan — người đang dẫn dắt xu hướng mở rộng quan hệ với phương Tây — và liên minh các đảng phái đối lập có lập trường thân Nga.
Kết quả của cuộc bỏ phiếu này không chỉ định hình lại cấu trúc quyền lực nội bộ mà còn quyết định trực tiếp việc Armenia sẽ tiếp tục giữ được nguồn khí đốt ưu đãi từ Điện Kremlin hay chấp nhận đánh đổi để đổi lấy một tương lai hội nhập châu Âu đầy thử thách.