Nhà phát triển ChatGPT — OpenAI — vừa chính thức nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) theo hình thức bảo mật tại Mỹ vào thứ Hai. Động thái này đưa OpenAI gia nhập làn sóng tiến ra thị trường chứng khoán cùng đối thủ truyền kiếp Anthropic, trong bối cảnh các nhà đầu tư toàn cầu đang khao khát tìm kiếm cơ hội rót vốn vào sự bùng nổ của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
Phía OpenAI hiện chưa công bố quy mô cũng như các điều khoản cụ thể của đợt chào bán, đồng thời cho biết mốc thời gian chính thức vẫn chưa được ấn định. Trong một tuyên bố, công ty chia sẻ: “Có thể sẽ mất một khoảng thời gian vì có những việc chúng tôi muốn thực hiện khi còn là một công ty tư nhân sẽ dễ dàng hơn”.
Tham vọng định giá 1 nghìn tỷ USD và cuộc đua tam mã lịch sử
Theo các nguồn tin từ Reuters, gã khổng lồ AI này đang hướng tới mức định giá lên tới 1 nghìn tỷ USD trong màn chào sân thị trường chứng khoán, sự kiện có thể diễn ra ngay trong tháng 9.
Với mức định giá này, OpenAI sẽ góp mặt vào bộ ba doanh nghiệp nghìn tỷ USD đồng loạt lên sàn thời gian này. Đây được xem là bài kiểm tra quan trọng và có sức ảnh hưởng lớn nhất đối với khẩu vị của các nhà đầu tư dành cho nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cao trong vòng 10 năm trở lại đây. Các đối thủ sừng sỏ cùng xếp hàng trên đường đua bao gồm:
- SpaceX: Doanh nghiệp của tỷ phú Elon Musk là cái tên khai hỏa đầu tiên khi nộp hồ sơ IPO. Nếu hoàn tất, đây sẽ là đợt IPO lớn nhất trong lịch sử khi công ty mục tiêu chào bán 75 tỷ USD cổ phiếu trên mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD. SpaceX cũng sẽ chính thức lên sàn vào tuần này.
- Anthropic: Công ty đứng sau trợ lý lập trình Claude Code tuyên bố đã nộp hồ sơ IPO bí mật vào ngày 1/6, chỉ vài tuần sau khi gọi vốn thành công 65 sinh khối trị giá 65 tỷ USD, đẩy định giá công ty lên mức 965 tỷ USD.
Việc Anthropic đi trước một bước sau vòng gọi vốn khổng lồ đã buộc OpenAI phải nhanh chóng lật bài để giữ thế chủ động và mở rộng các lựa chọn dòng vốn của mình. Trước đó, trên các thị trường dự đoán, phần lớn các nhà giao dịch đều đặt cược OpenAI sẽ là bên nộp hồ sơ trước Anthropic.
Báo cáo tài chính tăng trưởng thần tốc nhưng chưa thể sinh lời
Đầu năm nay, OpenAI đã tiến hành gọi vốn 110 tỷ USD ở mức định giá 840 tỷ USD từ danh sách các ông lớn chống lưng bao gồm SoftBank, Amazon và Nvidia. Tại thời điểm đó, công ty tiết lộ ChatGPT đã cán mốc hơn 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần và hơn 50 triệu người dùng trả phí.
Các số liệu tài chính của OpenAI thể hiện một tốc độ tăng trưởng kinh ngạc:
- Doanh thu tháng 3/2026: Đạt 2 tỷ USD/tháng, tốc độ tăng trưởng nhanh gấp 4 lần so với các công ty từng định nghĩa lại kỷ nguyên Internet và di động như Alphabet (Google) hay Meta (Facebook). Để so sánh, con số này vượt trội hơn hẳn mức doanh thu 1 tỷ USD tính theo quý vào cuối năm 2024.
- Tái cấu trúc và mở rộng đối tác: Hồ sơ IPO được thực hiện ngay sau khi OpenAI tái đàm phán thỏa thuận hợp tác với Microsoft (đối tác đã rót 13 tỷ USD từ 2019). Thỏa thuận mới giải phóng cho OpenAI quyền tự do liên kết với các gã khổng lồ công nghệ khác như Amazon và Alphabet’s Google.
- Dự báo lợi nhuận: Dù doanh thu tăng phi mã, OpenAI đã thông báo với các nhà đầu tư trong vòng gọi vốn gần nhất rằng họ dự kiến sẽ không có lãi cho đến năm 2030 do chi phí vận hành và phát triển hệ thống AI quá lớn.
Áp lực thị trường và việc gỡ bỏ rào cản pháp lý từ Elon Musk
Dù mang lại sức bật lớn cho thị trường IPO tại Mỹ, sự xuất hiện của các gã khổng lồ như SpaceX, Anthropic hay OpenAI cũng khiến các ngân hàng lo ngại về hiện tượng “hút cạn” dòng vốn công chúng, khiến các thương vụ IPO quy mô nhỏ hơn bị ngó lơ. Thêm vào đó, việc Google vừa hoàn tất đợt phát hành cổ phiếu thứ cấp trị giá hàng chục tỷ USD vào tuần trước càng làm áp lực cạnh tranh dòng tiền trở nên gay gắt.
Về mặt pháp lý, OpenAI vừa vượt qua một chướng ngại vật mang tính quyết định. Vốn thành lập là một tổ chức phi lợi nhuận vào năm 2015, cấu trúc của OpenAI bị Elon Musk (nhà đầu tư ban đầu) chỉ trích kịch liệt và khởi kiện với cáo buộc Sam Altman cùng các cộng sự phản bội sứ mệnh ban đầu vì mục đích làm giàu cá nhân.
Tuy nhiên, vào tháng 5 vừa qua, một bồi thẩm đoàn tại Mỹ đã tuyên án bác bỏ hoàn toàn đơn kiện của Elon Musk, khẳng định OpenAI không phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với các cáo buộc của vị tỷ phú này. Phán quyết đồng thuận này đã loại bỏ rủi ro pháp lý lớn nhất, dọn đường cho OpenAI tự tin tiến ra thị trường đại chúng.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Tại sao OpenAI lại nộp hồ sơ IPO theo hình thức “bí mật”?
Nộp hồ sơ IPO bí mật (confidential filing) là một quy trình hợp pháp tại Mỹ cho phép các công ty công nghệ đăng ký lên sàn với Ủy ban Chứng khoán (SEC) mà không phải công khai các thông tin tài chính nhạy cảm ra thị trường quá sớm. Điều này giúp họ có thời gian chuẩn bị, điều chỉnh chiến lược và né tránh sự soi mói từ các đối thủ cạnh tranh cho đến gần ngày lên sàn chính thức.
Khi nào cổ phiếu OpenAI (ChatGPT) sẽ chính thức được giao dịch công khai?
Mặc dù các nguồn tin nội bộ cho biết đợt phát hành có thể diễn ra sớm nhất vào tháng 9/2026, phía OpenAI tuyên bố họ vẫn chưa ấn định mốc thời gian cụ thể và có thể sẽ trì hoãn một thời gian để hoàn thiện các kế hoạch nội bộ dưới tư cách một công ty tư nhân.
OpenAI đã thay đổi cấu trúc như thế nào để chuẩn bị cho đợt IPO này?
Trả lời: Vào tháng 12/2024, OpenAI đã công bố kế hoạch chuyển đổi từ mô hình chịu sự kiểm soát của tổ chức phi lợi nhuận sang mô hình Công ty lợi ích công chúng (Public Benefit Corporation). Cấu trúc mới này vừa giúp công ty dễ dàng huy động hàng trăm tỷ USD vốn từ thị trường đại chúng, vừa nới lỏng các ràng buộc pháp lý khắt khe từ tổ chức mẹ ban đầu.