Theo các nguồn tin độc quyền từ Reuters, các nhà lập pháp Thụy Sĩ đang xem xét một đề xuất mới nhằm giảm bớt các yêu cầu khắt khe về vốn đối với ngân hàng UBS. Nếu được thông qua, phương án này có thể giúp giảm bớt hàng tỷ USD gánh nặng tài chính mà UBS đang phải đối mặt theo dự thảo luật trước đó từ chính phủ.
Bối cảnh cuộc tranh luận: Thắt chặt kiểm soát sau cuộc sụp đổ của Credit Suisse

Vào tháng 4, chính phủ Thụy Sĩ đã trình lên quốc hội một dự thảo luật ngân hàng mới nhằm ngăn chặn việc lặp lại kịch bản sụp đổ như của Credit Suisse vào năm 2023. Dự luật này yêu cầu UBS — ngân hàng toàn cầu duy nhất còn lại của Thụy Sĩ sau khi mua lại Credit Suisse — phải đảm bảo tỷ lệ vốn lõi (Common Equity Tier 1 – CET1) tương đương 100% để bảo hộ toàn bộ các chi nhánh của mình ở nước ngoài.
Phía UBS đã ngay lập tức lên tiếng chỉ trích kế hoạch quản lý này và gọi đó là một biện pháp “cực đoan”.
Phương án thỏa hiệp mới: Giảm tỷ lệ từ 100% xuống 70% – 80%
Để giải quyết thế bế tắc, quốc hội Thụy Sĩ đang cân nhắc một lộ trình trung hòa hơn. Theo 4 nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận, một đề xuất mới đang được đặt lên bàn cân, yêu cầu UBS chỉ cần bảo hộ các công ty con ở nước ngoài với khoảng 70% đến 80% vốn CET1, thay vì mức 100% như chính phủ mong muốn.
Sự thay đổi này mang lại những tác động tài chính rõ rệt cho UBS:
- Theo kế hoạch ban đầu của chính phủ (100% CET1): UBS ước tính sẽ phải huy động thêm khoảng 20 tỷ USD vốn CET1 bổ sung.
- Theo phương án thỏa hiệp mới (80% CET1): Các nhà phân tích cho biết con số này sẽ giảm xuống còn khoảng 15 tỷ USD.
- Theo phương án nhượng bộ từng được thả nổi trước đó (50% CET1): Mức yêu cầu này thậm chí có thể cho phép UBS duy trì hoạt động với mức vốn cốt lõi như hiện tại.
Tìm kiếm sự cân bằng giữa Tính ổn định và Năng lực cạnh tranh
Các nỗ lực thắt chặt quy định vốn của chính phủ đã vô tình gây áp lực lên giá cổ phiếu của UBS, đồng thời tạo ra những rạn nứt mối quan hệ giữa Bộ trưởng Tài chính Karin Keller-Sutter và ban lãnh đạo ngân hàng. Cuộc tranh luận này đẩy Thụy Sĩ vào thế khó: một bên là nỗi lo về sự ổn định của hệ thống tài chính quốc gia, một bên là rủi ro làm xói mòn năng lực cạnh tranh quốc tế của ngân hàng lớn nhất nước.
Để cứu vãn năng lực cạnh tranh của UBS, một số nghị sĩ đang hy vọng có thể cho phép ngân hàng sử dụng một phần nguồn vốn cấp 1 bổ sung (Additional Tier 1 – AT1) — một loại vốn có chi phí rẻ hơn so với CET1 — vào cơ cấu dòng vốn bảo hộ. Tuy nhiên, chính phủ Thụy Sĩ vẫn giữ quan điểm coi dòng vốn AT1 này tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn.
Bên cạnh đó, các nhà lập pháp cũng đang tìm cách gắn mức phí mà UBS phải trả cho một “quỹ dự phòng thanh khoản công cộng” (Public liquidity backstop — mạng lưới an toàn tiền mặt dành cho các ngân hàng lớn) trực tiếp vào các yêu cầu về vốn của ngân hàng.
Cục diện chính trị khó lường trước thềm bỏ phiếu
Ủy ban Thượng viện hiện đang chịu trách nhiệm soạn thảo dự luật ngân hàng được cho là có xu hướng đồng cảm với lập luận của UBS rằng các quy định tốn kém sẽ làm tổn hại đến hoạt động kinh doanh của họ lẫn nền kinh tế chung.
Dù vậy, khi dự luật được đưa ra bỏ phiếu chính thức tại quốc hội vào cuối năm nay, nhiều nghị sĩ chắc chắn vẫn sẽ thúc đẩy một cơ chế giám sát nghiêm ngặt hơn. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc phần lớn vào lá phiếu của các đảng trung lập và phe trung dung. Do đó, một giải pháp dung hòa nằm trong khoảng từ 50% đến 100% bảo hộ CET1 được kỳ vọng là phương án khả dĩ nhất để có thể thông qua phiên bỏ phiếu toàn thể.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Vốn CET1 là gì và tại sao chính phủ Thụy Sĩ lại yêu cầu UBS phải có tỷ lệ này cao?
Vốn CET1 (Common Equity Tier 1) là dạng vốn cốt lõi và an toàn nhất của một ngân hàng, bao gồm cổ phiếu phổ thông và lợi nhuận giữ lại. Sau vụ sụp đổ của Credit Suisse năm 2023, chính phủ Thụy Sĩ muốn UBS có tỷ lệ CET1 cao để đảm bảo ngân hàng có đủ khả năng tự chống đỡ trước các cú sốc tài chính toàn cầu mà không cần đến tiền cứu trợ của người đóng thuế.
Tại sao UBS lại phản đối quy định bắt buộc 100% vốn CET1?
Việc phải giữ tới 100% vốn CET1 để bảo hộ cho các chi nhánh nước ngoài buộc UBS phải giữ lại một lượng tiền mặt khổng lồ lên tới 20 tỷ USD thay vì đem đi đầu tư, kinh doanh hoặc chia cổ tức. Điều này làm giảm nghiêm trọng hiệu suất sử dụng vốn và khiến họ mất lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ ngân hàng lớn khác trên thế giới.
Khi nào dự luật về quy định vốn mới này chính thức có hiệu lực?
Hiện tại, các phương án vẫn đang nằm trong vòng thảo luận kín của ủy ban quốc hội. Dự luật dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu chính thức tại nghị trường vào cuối năm nay.
