Báo cáo chiến lược ngày 2/6/2026 của Goldman Sachs Commodity Research đã kích hoạt làn sóng phân tích mạnh mẽ xoay quanh xu hướng Goldman Sachs refined fuel margins Hormuz disruption. Ngân hàng đầu tư hàng đầu Phố Wall dự báo biên lợi nhuận nhiên liệu tinh chế toàn cầu sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao kỷ lục đến hết năm 2026 và kéo dài sang năm 2027 do các xung đột thắt nghẹt eo biển Hormuz và hạ tầng năng lượng bị tàn phá. Sự kiện địa chính trị này đã làm sụt giảm 4 triệu thùng/ngày lượng xuất khẩu thành phẩm và đình trệ 2.5 triệu thùng/ngày công suất lọc dầu tại Trung Đông. Goldman Sachs định lượng biên lợi nhuận lọc dầu 2026 đối với sản phẩm diesel tại Mỹ và châu Âu trong quý 4 sẽ chạm các mốc cực đoan lần lượt là $50 và $37 cho mỗi thùng, tạo áp lực lạm phát chi phí đẩy nặng nề lên chuỗi cung ứng logistics toàn cầu.
Đòn bẩy vĩ mô từ sự tắc nghẽn eo biển Hormuz đối với thị trường thành phẩm
Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến một sự phân hóa sâu sắc khi các nút thắt địa chính trị tại Trung Đông tạo ra tác động thắt nghẹt lên các sản phẩm dầu tinh chế mạnh mẽ hơn cả dầu thô nguyên liệu. Trong một báo cáo chiến lược vừa được công bố, khối nghiên cứu hàng hóa của Goldman Sachs nhận định rằng tình trạng gián đoạn vận tải kéo dài xung quanh eo biển chiến lược Hormuz sẽ là lực đẩy cốt lõi giữ cho biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu neo ở mức cao cực đoan xuyên suốt chu kỳ hai năm tới. Xu hướng Goldman Sachs refined fuel margins Hormuz disruption phản ánh một thực tế: cấu trúc cung cầu của thị trường nhiên liệu thành phẩm đã bị tổn hại nghiêm trọng.
Theo tính toán định lượng của ngân hàng đầu tư này, biên lợi nhuận tinh chế dự kiến sẽ duy trì ở mức cao gấp 2 đến 3 lần so với mức trung bình ghi nhận trong giai đoạn lịch sử 2013–2019. Đặc biệt, đối với mặt hàng dầu diesel – xương sống của hoạt động vận tải và công nghiệp toàn cầu – biên lợi nhuận được dự báo sẽ vượt qua các mô hình dự đoán trước chiến tranh từ 19 USD đến 26 USD cho mỗi thùng. Sự lệch pha này bắt nguồn từ việc các tuyến hải trình bị kéo dài, làm tăng chi phí bảo hiểm và chi phí vận chuyển hằng ngày, đồng thời cô lập các nguồn cung lớn từ vùng Vịnh khỏi các thị trường tiêu thụ trọng điểm phương Tây.
Bản đồ sụt giảm sản lượng toàn cầu và bài toán thiếu hụt công suất lọc dầu
Bức tranh số liệu thực tế cho thấy khối lượng xuất khẩu sản phẩm tinh chế toàn cầu đã chứng kiến mức sụt giảm nghiêm trọng lên tới 4 triệu thùng mỗi ngày (bpd) so với cùng kỳ năm ngoái. Sự thiếu hụt này dẫn đầu bởi việc đóng băng hoàn toàn các dòng hàng xuất khẩu từ vịnh Ba Tư, kết hợp với xu hướng cắt giảm sản lượng hằng ngày của các tổ hợp lọc hóa dầu tại châu Á do thiếu hụt nguồn cung dầu thô phù hợp. Goldman Sachs cảnh báo rằng ngay cả khi eo biển Hormuz bước vào giai đoạn mở cửa trở lại ban đầu, lượng dự trữ xăng và đặc biệt là dầu diesel sẽ còn tiếp tục suy giảm sâu hơn do tốc độ phục hồi của nhu cầu tiêu thụ hằng ngày luôn vượt trước khả năng tái khởi động của các chuỗi cung ứng sản phẩm.
Song song với cuộc khủng hoảng tại vịnh Ba Tư, hệ thống lọc dầu toàn cầu đang phải đối mặt với một chuỗi thách thức mang tính hệ thống. Khoảng 2.5 triệu thùng sản xuất hằng ngày đã bị xóa sổ do các sự cố ngừng hoạt động liên quan trực tiếp đến chiến sự tại Trung Đông. Thêm vào đó, áp lực từ các cuộc tấn công liên tục bằng thiết bị không người lái vào hạ tầng kỹ thuật lọc dầu của Nga, kết hợp với một danh mục dầu thô đầu vào không tối ưu (sub-optimal crude slate) đã khiến hiệu suất của các nhà máy sụt giảm mạnh. Hệ quả là biên lợi nhuận lọc dầu 2026 sẽ được thúc đẩy bởi một kỷ lục mới: tỷ lệ sử dụng công suất (utilisation rates) toàn cầu được dự báo sẽ leo sát mức đỉnh lịch sử vào cuối năm nay khi các nhà máy còn hoạt động phải chạy hết công suất để bù đắp khoảng trống thị trường.
Dự báo định lượng thị trường xăng dầu giai đoạn cuối năm và lộ trình 2027
Đi sâu vào các thị trường tiêu thụ vĩ mô, Goldman Sachs đã đưa ra những con số định lượng cụ thể cho giai đoạn nửa cuối năm. Trong quý 4 của năm 2026, biên lợi nhuận dầu diesel tại thị trường Mỹ và châu Âu được dự báo sẽ chạm các mức kỷ lục lần lượt là 50 USD và 37 USD cho mỗi thùng. Đối với mặt hàng xăng (gasoline), biên lợi nhuận tại hai khu vực này cũng sẽ duy trì ở mức cao vững chắc với 22 USD và 14 USD/thùng. Những thông số này cho thấy áp lực lạm phát chi phí đẩy đối với ngành vận tải và logistic hằng ngày tại các nền kinh tế phát triển sẽ chưa thể hạ nhiệt trong ngắn hạn.
Nhìn xa hơn sang chu kỳ tiếp theo, giá dầu diesel thế giới dự báo Goldman Sachs cho thấy một sự điều chỉnh nhẹ nhưng vẫn giữ ở mức nền rất cao so với các thập kỷ trước. Cụ thể, trong năm 2027, biên lợi nhuận dầu diesel tại Mỹ được kỳ vọng sẽ đạt mức trung bình 41 USD/thùng, trong khi con số này tại khu vực Liên minh Châu Âu (EU) là 29 USD/thùng. Việc biên lợi nhuận neo cao trong một thời gian dài như vậy sẽ kích thích các dòng vốn đầu tư lớn quay trở lại nâng cấp hạ tầng lọc dầu tại các khu vực không chịu ảnh hưởng bởi xung đột, tuy nhiên tiến độ xây dựng hằng ngày khó có thể bắt kịp tốc độ cạn kiệt của các kho dự trữ toàn cầu.
Bảng tổng hợp dự báo biên lợi nhuận các sản phẩm dầu tinh chế giai đoạn 2026 – 2027
Để cung cấp một cái nhìn định lượng hệ thống cho các nhà quản trị rủi ro hàng hóa và giới đầu tư vĩ mô, dưới đây là bảng tổng hợp các cột mốc dự báo biên lợi nhuận (tính theo USD/thùng) dựa trên báo cáo phân tích của Goldman Sachs Commodity Research:
| Loại Nhiên Liệu Tinh Chế | Thị Trường Khai Thác | Dự Báo Giai Đoạn Quý 4 / 2026 | Dự Báo Mức Trung Bình Năm 2027 | Trạng Thái Nguồn Cung Hệ Thống |
| Dầu Diesel (Distillate) | Hoa Kỳ (U.S.) | 50 USD / thùng | 41 USD / thùng | Khan hiếm nghiêm trọng do thiếu hụt dầu thô trung tính hằng ngày. |
| Dầu Diesel (Distillate) | Châu Âu (E.U.) | 37 USD / thùng | 29 USD / thùng | Phụ thuộc vào logistics thay thế, chịu áp lực từ lệnh trừng phạt Nga. |
| Xăng Thành Phẩm (Gasoline) | Hoa Kỳ (U.S.) | 22 USD / thùng | Đang cập nhật | Lực cầu tiêu dùng nội địa duy trì ổn định vào mùa cao điểm. |
| Xăng Thành Phẩm (Gasoline) | Châu Âu (E.U.) | 14 USD / thùng | Đang cập nhật | Chịu ảnh hưởng bởi xu hướng chuyển dịch xe điện nhưng nguồn cung hẹp. |
Những câu hỏi thường gặp (FAQs) của giới đầu tư năng lượng
Tại sao sự gián đoạn tại eo biển Hormuz lại tác động đến biên lợi nhuận của sản phẩm tinh chế mạnh hơn là dầu thô?
Khi eo biển Hormuz bị tắc nghẽn, các siêu nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh (nơi cung cấp phần lớn lượng dầu diesel và nhiên liệu phản lực cho châu Âu và châu Á) không thể xuất khẩu sản phẩm thành phẩm ra thị trường thế giới. Trong khi dầu thô có thể được bù đắp một phần từ kho dự trữ chiến lược hoặc các nguồn cung thay thế từ Mỹ/Đại Tây Dương hằng ngày, thì năng lực lọc dầu thành phẩm lại là một giới hạn cứng về mặt kỹ thuật, không thể tăng sản lượng ngay lập tức, dẫn đến việc thiếu hụt sản phẩm tinh chế diễn ra gay gắt hơn.
Khái niệm “sub-optimal crude slate” (danh mục dầu thô không tối ưu) được Goldman Sachs đề cập có nghĩa là gì?
Mỗi nhà máy lọc dầu được thiết kế để xử lý tối ưu một loại dầu thô nhất định (ví dụ: dầu ngọt nhẹ hoặc dầu chua nặng). Do xung đột địa chính trị hằng ngày làm thay đổi các dòng chảy thương mại, nhiều nhà máy buộc phải mua các loại dầu thô thay thế không phù hợp với cấu hình kỹ thuật của họ. Điều này làm giảm hiệu suất chuyển hóa, tạo ra ít sản phẩm có giá trị cao như diesel/xăng hơn và làm tăng chi phí vận hành trên mỗi thùng sản phẩm.
Tình trạng biên lợi nhuận lọc dầu neo cao ảnh hưởng thế nào đến các doanh nghiệp vận tải logistic tại Việt Nam?
Khi biên lợi nhuận lọc dầu thế giới duy trì ở mức cao kỷ lục, giá thành của dầu diesel thành phẩm nhập khẩu sẽ đắt hơn rất nhiều so với giá dầu thô vĩ mô. Các doanh nghiệp vận tải, logistics và khai thác khoáng sản nội địa sẽ phải đối mặt với áp lực chi phí nhiên liệu đầu vào tăng cao hằng ngày. Điều này buộc họ phải điều chỉnh tăng giá cước dịch vụ, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận ròng của doanh nghiệp và gián tiếp gây áp lực lên chỉ số lạm phát CPI trong nước.